انجمن علمی گیاهپزشکی دانشگاه مراغه

علی سراجی امروز در گفت‌وگو با خبرنگار فارس در رشت با اشاره به مطالعه زیست‌شناسی شپشک آرد آلود و ارائه راهکارهای عملی مبارزه با آن افزود: شپشک آرد آلود به عنوان آفت مهم مزارع باغ‌ها و گلخانه‌ها مورد اهمیت و توجه خاص بوده است.
وی ادامه داد: آنها به وسیله مکیدن شیره نباتی می‌توانند از همه قسمت‌های گیاه تغذیه کنند و از ریشه تا میوه را مورد حمله و هجوم خود قرار دهند.
به گفته سراجی این شپشک علاوه بر مکیدن شیره گیاهی، گاهی اوقات با تزریق سم به داخل گیاه و ایجاد اختلال در رشد گیاه، انتقال عوامل بیماری‌زای گیاهی به ویژه ویروس‌ها و نیز ایجاد گال به محصولات کشاورزی و باغی خسارت وارد می‌کند.
وی اظهار داشت: ترشح عسلک توسط آنها موجب رشد قارچ دوده می‌شود و در عمل نیز ایجاد اختلال می‌کند.
محقق بخش تحقیقات گیاه‌پزشکی مرکز تحقیقات چای کشور بیان داشت: این خسارت در آب و هوای گرم و مرطوب و با شرایط گلخانه‌ای به سبب مساعد بودن برای تشکیل جعیت زیاد شپشک‌ها، بیشتر شده و اهمیت بالایی دارند.
وی با اشاره به اینکه چای گیاه دائمی بوده و میکروکلیمای ثابتی را ایجاد می‌کند،خاطرنشان کرد: به همین منظور همواره مورد صدمه آفات و بیماری‌های مختلف قرار دارد.
این محقق اضافه کرد: تاکنون پیش از ۳۰۰ گونه حشره و کنه از روی گیاه چای جمع‌آوری و شناسایی شده که تعدادی از آنها آفات زیان‌آور برای برگ و جوانه چای است.
وی این آفات را شامل شته‌ها، تریپس‌ها، شپشک‌های آرد آلود، لارو پروانه‌ها، سپردارات، سرخرطومی‌ها، کنه‌ها، موریانه‌ها و نماتدها عنوان کرد.
محقق بخش تحقیقات گیاه‌پزشکی مرکز تحقیقات چای کشور گفت: در بین آفات چای، شپشک‌ها نقش مهمی در کاهش عملکرد محصول چای دارند.
وی افزود: این شپشک‌ها در سال‌های اخیر به دلیل شرایط مساعد جوی به شدت طغیان کرده و علاوه بر چای و مرکبات روی تعداد زیادی از درختان و درختچه‌های زینتی همانند شب‌خسب، لیلکی، شمشاد رسمی، کاج، برگ مو، خرزهره، فردوسی، کلماتیس، کاتالیا، مو و غیره دیده می‌شوند.
به گفته سراجی در مناطق چای‌خیز شمال کشور به ویژه در غرب مازندران، باغ‌های چای بیشتر در مجاورت اراضی جنگلی و درختان مرکبات قرار گرفته‌اند و در این موقعیت به تدریج و در طولانی مدت آفاتی نظیر شپشک‌ها را از روی این گونه درختان به بوته‌های چای منتقل کرده و ایجاد خسارت می‌کند که در نتیجه موجب کاهش محصول می‌شود.
وی با اشاره به اینکه شپشک‌های آرد آلود مهم‌ترین آفت چای در شمال ایران است، خاطرنشان کرد: با استقرار این حشره روی غنچه‌های چای در کنار جوانه‌ها و برگ‌های جانبی و همچنین جوانه‌های انتهایی موجب خسارت به گیاه چای می‌شوند.
محقق بخش تحقیقات گیاه‌پزشکی مرکز تحقیقات چای کشور گفت: خسارت این آفت روی درختچه‌های چای به صورت زردی برگ‌ها و سرانجام ریزش آنها است.
وی درباره آلودگی بوته چای به این آفت اضافه کرد: در موقعی که بوته چای به این آفت آلوده می‌شود، چون شپشک در کنار برگ‌ها و اطراف جوانه‌ها جمع شده و از شیره‌ مورد تغذیه جوانه استفاده می‌کند.
سراج ادامه داد: این آفت به هنگام عمل چیدن برگ سبز چای متوقف می‌شود و معمولا از خود شیره‌ای ترشح می‌کند که حاوی مقدار زیادی قند است و به همین دلیل اغلب قارچ‌های مولد دوده روی این ماده قندی رشد کرده و سطح برگ‌های آلوده را می‌پوشاند که یکی از علائم بارز در تشخیص بوته‌های آلوده است.
وی همچنین اظهار داشت: وجود ماده قندی که شپشک از خود ترشح می‌کند، مورچه‌ها را به طرف بوته‌های چای آلوه شپشک می‌کشاند.
سراجی با بیان اینکه در اثر حمله شپشک، بوته‌های چای ضعیف می‌شود، خاطرنشان کرد: به همین دلیل از تعداد رخ یا جوانه‌هایی که در اثر شرایط طبیعی به تدریج روی بوته نمایان شده و برداشت‌های پی‌در‌پی را به وجود می‌آورند، کاسته می‌شود.
وی اهمیت اقتصادی چای در گیلان و مازندران را زیاد دانست و بیان داشت: به همین دلیل لزوم حمایت از این محصول امری ضروری است.
سراجی مبارزه زراعی و مکانیکی، مبارزه بیولوژیکی و شیمیایی را از راه‌های مقابله با آفت شپشک آرد آلود عنوان کرد.

اطلاعاتی درمورد آفت:

این حشره پولک دار است و مانند ذره های پنبه ای که توسط پنبه زن حلاجی شده باشد در زیر برگ ها و انتهای دمبرگ و ساقه جمع می شوند.این حشرات را پودر سفید رنگی شبیه به آرد پوشانیده است محل تجمع آنان بیشتر در درزهای نوک برگ هایی که در سایه واقع شده اند می باشد.گونه دوم این حشره،حشره های دم کوتاهی هستند که گاهی تا شش هزار عدد تخم می گذارند که با مکیدن شیره گیاهان،آنها را پژمرده و خشک می نمایند.

گیاهانی که بیشتر مورد حملات این حشره قرار می گیرند عبارتند از حسن یوسف ها،کرتنها،دراسینا ها،سرخس ها و نخل ها می باشند.

*علاج آن در آپارتمان-گیاهان را ب استفاده از سم مالاتیون یا سوپر اسید و یا هر سمی که مخصوص این آفت در بازار عرضه می گردد طبق دستور العمل داده شده روی بسته آن سمپاشی نمایید.

و یا نقاط آلوده برگ های حشره را با پارچه و یا اسفنج نرمی که قبلا در الکل خیس کرده اید در دو نوبت به فاصله ۱۰ تا ۱۵ روز یکبار تمیز نمایید.